Kucağınıza yeni aldığınız bebeğinizin sağlığı sizin için her şeyden önemlidir. Ancak hastanedeki ilk günlerde yapılan bazı testler sizde kaygı yaratabilir. Özellikle doğumdan hemen sonra uygulanan yenidoğan işitme taraması testinden “kaldı” ya da “sevk” yanıtı almak aileleri endişelendirir. Çünkü her ebeveyn bu süreçte bebeği için en iyisini ister. İlk olarak sakin kalmalı ve uzman rehberliğinde doğru adımları atmalısınız.
Aslında testten geçememek, bebeğinizin kesin olarak işitme kaybı yaşadığı anlamına gelmez. Örneğin doğum kanalından kalan sıvılar test cihazının yanıltıcı sonuç vermesine yol açar. Bunun yanı sıra bebeğin test sırasında hareket etmesi de sonucu doğrudan etkiler. Bu nedenle uzmanlar süreci hemen panikle karşılamanızı istemezler. Aksine, detaylı inceleme için size yeni bir randevu takvimi oluştururlar.
Yenidoğan İşitme Taraması Neden İlk Seferde Geçmeyebilir?
Hastanelerde uygulanan ilk tarama testleri oldukça hassas cihazlarla gerçekleşir. Bu cihazlar bebeğinizin iç kulağındaki minik ses yansımalarını veya beyin sapı tepkilerini kaydeder. Fakat kulak kanalında kalan verniks veya sıvı birikintisi ses geçişini engeller. Dolayısıyla cihaz bebeğinizden yeterli tepkiyi alamaz. Bu durumda test kartına “sevk” veya “kaldı” ibaresi yazılır.
Ayrıca testin yapıldığı ortamdaki arka plan gürültüsü de test başarısını düşürür. Zira bebeğiniz test anında ağlarsa veya huzursuzlanırsa ölçüm sağlıklı tamamlanamaz. Bu yüzden uzmanlar ilk aşamada başarısız olan bebeklere birkaç hafta sonra tekrar test yaparlar. Süreci yakından takip etmek için odyoloji uzmanları ailelere kapsamlı yönlendirmeler sunarlar. Bebeklerde işitme gelişimini anlamak için uzman desteği almak şarttır.
İlk Test Sonrası Hangi Adımları Atmalısınız?
İlk tarama testinden geçemediğinizde hekiminiz sizi doğrulama testlerine yönlendirir. Bu aşamada zaman kaybetmeden randevu almak kritik önem taşır. Çünkü erken teşhis, bebeğinizin dil ve konuşma gelişimini doğrudan etkiler. İkinci değerlendirmede odyologlar bebeğinizi daha sakin bir ortamda tekrar incelerler.
Eğer ikinci yenidoğan işitme taraması da benzer sonuç verirse daha ayrıntılı testlere geçilir. Örneğin klinik ABR testi ile işitme sinirlerinin cevabı detaylıca ölçülür. Bu sayede olası bir işitme kaybının derecesi netleşir. Nitekim uzmanlar Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği (ASHA) tarafından sunulan uluslararası rehberleri dikkate alarak ilerlerler.
Erken Teşhiste Zamanlamanın Hayati Önemi
İşitme sağlığında altın kural “1-3-6” ilkesidir. Yani ilk 1 ay içinde tarama tamamlanmalıdır. Bunun ardından ilk 3 ay içinde kesin tanı konmalıdır. Son olarak ilk 6 ay içinde gerekli müdahale adımları başlatılmalıdır. Bu zamanlamaya uymak, bebeğinizin yaşıtlarıyla eşit zihinsel gelişim göstermesini sağlar.
Bununla birlikte, tanı ne kadar erken konursa tedavi ve rehabilite başarısı o kadar artar. Örneğin işitme cihazı veya implant uygulamaları erken dönemde çok daha yüksek fayda sağlar. Şayet süreci geciktirirseniz bebeğinizin konuşma becerileri olumsuz etkilenebilir. Bu nedenle doktorunuzun belirlediği kontrol tarihlerine sadık kalmalısınız.
Evde Bebeğinizi Nasıl Gözlemleyebilirsiniz?
Klinik testlerin yanı sıra ailelerin evdeki gözlemleri de büyük değer taşır. Ancak evdeki gözlemleriniz hiçbir zaman profesyonel tıbbi testlerin yerini tutmaz. Yine de bebeğinizin günlük seslere verdiği tepkileri izleyebilirsiniz. Böylece uzman doktorunuza daha detaylı bilgi aktarabilirsiniz.
- Bebeğiniz yüksek ve ani seslerde sıçrama tepkisi veriyor mu?
- Sesinizin geldiği yöne doğru başını veya gözlerini çeviriyor mu?
- Uyurken yüksek sesle aniden uyanıyor mu?
- Aylara göre agulama ve ses çıkarma davranışları gösteriyor mu?
Özellikle bu soruların yanıtlarını bir not defterine kaydedebilirsiniz. Fakat şüpheniz varsa kendi başınıza karar vermemelisiniz. Mutlaka bir kulak burun boğaz hekimine ve odyoloğa danışmalısınız.
Yenidoğan İşitme Taraması Sürecinde Doğru Bilinen Yanlışlar
Toplumda işitme taramaları hakkında pek çok yanlış bilgi dolaşmaktadır. Mesela pek çok kişi ilk testten kalan bebeğin kesinlikle sağır olduğunu düşünür. Oysa bu bilgi tamamen yanlıştır. Aslında testten kalan bebeklerin büyük bir kısmı ikinci değerlendirmede testi başarıyla geçer.
Bunun yanı sıra bazı aileler “bebeğim büyüyünce geçer” düşüncesiyle kontrolleri ertelerler. Ne var ki bu erteleme bebeğin gelişiminde telafisi zor zaman kayıplarına yol açar. Dolayısıyla her zaman bilimsel verilere dayanan uzman tavsiyelerini dinlemelisiniz. Doğru bilgiye ulaşmak aile kaygısını da belirgin şekilde azaltır.
Özetle: Zamanında Adım Atmak Neden Hayat Kurtarır?
Özetle, yenidoğan işitme taraması bebeğinizin gelecekteki iletişim becerilerini koruyan en temel adımdır. İlk testten olumsuz sonuç almak panik yapmanızı gerektirmez. Ancak durumu ihmal etmeden takip etmek sizin ana sorumluluğunuzdur. Zamanında yapılan değerlendirmeler sayesinde bebeğinize en doğru desteği sağlarsınız.
Eğer odyoloji alanında kariyer hedefliyorsanız ve teorik bilginizi pratikle birleştirmek istiyorsanız doğru adrestesiniz. Alanındaki en güncel vakaları ve tanı süreçlerini öğrenmek için Eğitim simülasyonları sayfamızı inceleyebilirsiniz. Step Campus ile odyoloji alanındaki uzmanlığınızı bir adım ileriye taşıyabilirsiniz.
Fotoğraf: Craig Adderley / Pexels
2 Comments.